سطح A2

حرف اضافه‌ی زمان — am, im, um, seit, vor

Temporale Präpositionen

کدام حرف اضافه برای کدام واحد زمان — و کدام حالت را می‌گیرد.

توضیح

مقدمه: یه قهوه‌ی صبحگاهی در مونیخ

تصور کن ساعت ۸ صبحِ یه شنبه‌ی بارونی توی مونیخ از خواب بیدار می‌شی. می‌خوای به دوستت تلفنی بگی کِی بیدار شدی، کِی صبحانه می‌خوری و کِی قراره بری خونه‌ی مادربزرگت. توی آلمانی برای هر کدوم از این «کِی»ها باید یه حرف اضافه‌ی مخصوص استفاده کنی — و انتخاب اشتباه، جمله‌ت رو کاملاً بی‌معنی می‌کنه. امروز قراره این حرف‌های اضافه‌ی زمان رو مثل آب خوردن یاد بگیری!

قانون ۱: am — برای روزها و بخش‌های روز

حرف اضافه‌ی am با روزهای هفته، بخش‌های روز و آخر هفته میاد. ساختارش ساده‌ست: am + روز/بخش روز.

  • am Montag (دوشنبه)، am Freitag (جمعه)، am Sonntag (یکشنبه)
  • am Morgen (صبح)، am Abend (عصر/شب)، aber: am Mittag (ظهر) ← استثنا!
  • am Wochenende (آخر هفته)

⚠️ دقت کن: «در شب» توی آلمانی نمی‌گیم am Nacht، بلکه می‌گیم in der Nacht. این یه استثنای مهمه که باید حفظ کنی.

قانون ۲: im — برای ماه‌ها، فصل‌ها و سال‌ها

حرف اضافه‌ی im با ماه، فصل و سال میاد. ساختار: im + ماه/فصل/سال.

  • im Januar (ژانویه)، im Mai (مِی)، im Dezember (دسامبر)
  • im Frühling (بهار)، im Sommer (تابستان)، im Herbst (پاییز)، im Winter (زمستان)
  • im Jahr 2024 (در سال ۲۰۲۴)

قانون ۳: um — برای ساعت دقیق

حرف اضافه‌ی um فقط و فقط برای ساعت دقیقه. ساختار: um + ساعت.

  • um acht Uhr (ساعت ۸)، um halb drei (ساعت دو و نیم)
  • um Viertel nach sieben (یه ربع به ۷ و ۱۵ دقیقه)

⚠️ هرگز نگو: «am acht Uhr» — این غلطه! am برای روزه، um برای ساعته.

قانون ۴: بدون حرف اضافه — برای تکرار

وقتی می‌خوای بگی «هر روز» یا «هر هفته»، هیچ حرف اضافه‌ای لازم نیست:

- jeden Tag (هر روز)، jede Woche (هر هفته)، jeden Monat (هر ماه)

قانون ۵ و ۶: seit در مقابل vor — بزرگ‌ترین تله!

اینجا جاییه که فارسی‌زبان‌ها معمولاً اشتباه می‌کنن، چون هر دو کلمه رو با «پیش» ترجمه می‌کنیم. اما معنی‌شون کاملاً فرق داره:

seit + Dativ = از فلان زمان تا حالا، هنوز ادامه داره - Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch. (دو سال است که دارم آلمانی یاد می‌گیرم. ← هنوز دارم یاد می‌گیرم!)

vor + Dativ = فلان زمان پیش، تمام شده - Vor zwei Jahren war ich in Berlin. (دو سال پیش برلین بودم. ← الان نیستم، تموم شده.)

🚨 اشتباه رایج: «Ich bin seit zwei Jahren nach Deutschland gekommen.» ✗ چرا غلطه؟ چون «آمدن» یه لحظه‌ست، نه یه عمل ادامه‌دار. وقتی اومدی، تموم شده! پس باید بگی: «Ich bin vor zwei Jahren nach Deutschland gekommen.»

یه ترفند ساده: اگه می‌تونی بگی «und jetzt immer noch» (و هنوز هم ادامه داره)، از seit استفاده کن. وگرنه از vor.

قانون ۷: in + Dativ — برای آینده

برای گفتن «چند وقت دیگه» یا «توی فلان مدت آینده» از in استفاده می‌کنیم:

  • In zwei Wochen fahre ich nach Wien. (دو هفته‌ی دیگه می‌رم وین.)
  • In drei Tagen beginnt der Kurs. (سه روز دیگه کلاس شروع می‌شه.)

خلاصه‌ی سریع

| حرف اضافه | کاربرد | مثال | |---|---|---| | am | روز، بخش روز، آخر هفته | am Montag, am Abend | | im | ماه، فصل، سال | im Mai, im Sommer | | um | ساعت دقیق | um 10 Uhr | | seit | گذشته‌ی ادامه‌دار | seit einem Jahr | | vor | گذشته‌ی تمام‌شده | vor einem Jahr | | in | آینده | in einem Monat | | --- | هر روز/هفته (بدون حرف اضافه) | jeden Tag |

آفرین! اگه تا اینجا رو خوندی و فهمیدی، تو واقعاً آماده‌ای که بری تمرین کنی. یادت باشه: seit و vor رو با هم قاطی نکن، و am Mittag / in der Nacht رو فراموش نکن. موفق باشی! 💪

خلاصه‌ی حرف‌های اضافه‌ی زمان

حرف اضافهکاربردمثال
amروز هفته / بخش روز / آخر هفتهam Montag, am Abend
imماه / فصل / سالim Mai, im Sommer
umساعت دقیقum 8 Uhr
seitگذشته‌ی ادامه‌دار (تا حالا)seit zwei Jahren
vorگذشته‌ی تمام‌شدهvor zwei Jahren
inآیندهin zwei Wochen
—تکرار (بدون حرف اضافه)jeden Tag

استثناهای مهم

اشتباه رایج ✗درست ✓چرا
am Nachtin der Nacht«شب» استثناست، با in میاد
im Mittagam Mittag«ظهر» استثناست، با am میاد
am 8 Uhrum 8 Uhrساعت دقیق همیشه با um
Ich bin seit 2 Jahren gekommen.Ich bin vor 2 Jahren gekommen.«آمدن» لحظه‌ایه، نه ادامه‌دار

مثال

  • Am Wochenende fahre ich nach Berlin.

    آخر هفته به برلین می‌رم.

  • Im Sommer ist es sehr heiß in Teheran.

    توی تابستان توی تهران خیلی گرمه.

  • Der Kurs beginnt um neun Uhr.

    کلاس ساعت ۹ شروع می‌شه.

  • Ich lerne seit drei Monaten Deutsch.

    سه ماهه که دارم آلمانی یاد می‌گیرم.

  • Vor einem Jahr war ich in Hamburg.

    یه سال پیش هامبورگ بودم.

  • In zwei Wochen habe ich eine Prüfung.

    دو هفته‌ی دیگه امتحان دارم.

خطای رایجِ فارسی‌زبان‌ها

خلط seit و vor — هر دو در فارسی «پیش» ترجمه می‌شوند. «seit zwei Jahren» یعنی دو سال است که ادامه دارد؛ «vor zwei Jahren» یعنی دو سال پیش، تمام‌شده. جمله‌ی «Ich bin seit zwei Jahren nach Deutschland gekommen» ✗ غلط است چون «آمدن» یک لحظه است، نه ادامه‌دار.

۸ تمرینِ این درس

خواندنِ قاعده کافی نیست. با حسابِ رایگان تمرین‌های همین درس، آزمونِ جامع، پیگیریِ پیشرفت و تصحیحِ نوشتار با هوش مصنوعی را داری.

شروع رایگان